Glossary ng Emergency Contraception
Unawain ang mga medical terminology na may kaugnayan sa emergency contraception. Simple at malinaw na mga kahulugan.
View in English →C
Contraceptive Failure
PangkalahatanKapag hindi gumana nang tama ang isang birth control method, tulad ng napunit na condom o nakalimutang birth control pills.
Copper IUD
GamotIsang intrauterine device na maaaring gamitin bilang emergency contraception kapag inilagay sa loob ng 5 araw pagkatapos ng unprotected sex, at nagbibigay ng patuloy na contraception pagkatapos.
E
Emergency Contraception
PangkalahatanMga paraan ng birth control na ginagamit pagkatapos ng unprotected sex o contraceptive failure para maiwasan ang pagbubuntis.
Efficacy
PangkalahatanIsang sukatan kung gaano kabisa ang isang gamot o paggamot sa ilalim ng ideal na kondisyon, kadalasang ipinapahayag bilang porsyento.
Ectopic Pregnancy
ProsesoIsang pagbubuntis na nagde-develop sa labas ng matris, karaniwang sa fallopian tube. Isang medical emergency na nangangailangan ng agarang pangangalaga.
F
L
M
Morning After Pill
PangkalahatanKaraniwang tawag sa emergency contraception pills na iniinom pagkatapos ng unprotected sex para maiwasan ang pagbubuntis.
Mifestad
GamotIsang brand name ng emergency contraception pill na naglalaman ng ulipristal acetate 30mg, epektibo hanggang 120 oras (5 araw) pagkatapos ng unprotected sex.
Menstrual Cycle
ProsesoAng buwanang hormonal cycle na naghahanda sa katawan para sa pagbubuntis, karaniwang tumatagal ng 21-35 araw.
N
O
P
Postinor
GamotIsang brand name ng emergency contraception pill na naglalaman ng levonorgestrel 1.5mg, epektibo hanggang 72 oras pagkatapos ng unprotected sex.
Plan B
GamotIsang tanyag na tawag sa emergency contraception (morning-after pill) sa Pilipinas. Kahit US brand name ang Plan B, ginagamit ito ng mga Pilipino para tukuyin ang lahat ng uri ng emergency contraceptive pill.
Progestin
GamotIsang sintetikong anyo ng hormone na progesterone, na ginagamit sa maraming contraceptives kabilang ang emergency contraception.
Progesterone
AnatomiyaIsang natural na hormone na ginagawa ng mga obaryo na may mahalagang papel sa menstrual cycle at pagbubuntis.
S
Side Effects
PangkalahatanMga hindi inaasahang epekto ng gamot, na para sa emergency contraception ay karaniwang banayad at pansamantala.
Spotting
Side EffectBanayad na pagdurugo o discharge sa pagitan ng mga regla, na maaaring mangyari bilang normal na side effect ng emergency contraception.
Sperm
AnatomiyaMga reproductive cells ng lalaki na kayang mag-fertilize ng itlog. Maaaring mabuhay ang sperm sa female reproductive tract hanggang 5 araw.
U
Tungkol sa glossary na ito
Ang glossary na ito ay nagbibigay ng plain-language na kahulugan para sa mga medical at praktikal na termino na madalas marinig kapag nag-uusap tungkol sa emergency contraception, regular na birth control, at reproductive health sa Pilipinas. Ang lahat ng entry ay sinusulat sa paraang madaling maintindihan kahit hindi ka clinician at naka-link sa mga kaugnay na termino para mas madali ang pagdadalumat ng konteksto.
Sa Ruth Health, ang layunin namin ay alisin ang stigma at kalituhan sa paligid ng emergency contraception sa pamamagitan ng access sa accurate at malinaw na impormasyon. Ang glossary na ito ay nagsisilbing reference point bago ka mag-order, habang nakikipag-usap sa provider, o habang sinusuri ang follow-up care. Hindi kailangang malaman ang lahat ng salita bago kumilos — ang mga pangunahing termino ay sapat na upang makagawa ng matalinong desisyon.
Ang mga termino ay nakahanay sa limang kategorya: Gamot (mga produkto tulad ng Postinor at Mifestad), Anatomiya (mga bahagi ng reproductive system), Proseso (mga pangyayari sa katawan tulad ng ovulation), Side Effect (mga karaniwang reaksyon pagkatapos ng EC), at Pangkalahatan (mga praktikal na konsepto tungkol sa EC at sexual health). Maaari mong gamitin ang search box o category filter para mas mabilis na mahanap ang kailangang termino.
Bawat entry ay nakabatay sa ebidensya mula sa World Health Organization, US Food and Drug Administration, at American College of Obstetricians and Gynecologists, kasama na ang mga peer-reviewed na pag-aaral. Ang nilalaman ay regular na sinusuri ng Ruth Health clinicians at i-update kung may bagong guidance.
Paano makakatulong ang glossary sa desisyon mo
Ang pagbabasa ng glossary ay hindi kapalit ng konsultasyon sa provider, pero binibigyan ka nito ng vocabulary at mental model para mas madaling sundan ang medical advice. Halimbawa, kapag alam mo na ang ibig sabihin ng "levonorgestrel" at "ulipristal acetate", mas malinaw na kung bakit may dalawang pagpipilian sa EC at ano ang pinagkaiba ng mga ito.
Sa mga oras na kritikal — gaya ng matapos ang unprotected sex — ang madaling pag-access sa kahulugan ay nagpapabilis ng pagdedesisyon. Imbis na mag-search sa iba't ibang mapagkukunan, makakakita ka rito ng standardized at naka-link na entries. Ang ibig sabihin nito ay mas mabilis kang makakapili sa pagitan ng Postinor at Mifestad, mas malinaw mong masasagot ang intake form, at mas mabilis na maipapasa sa courier ang tamang produkto.
Kapag may pinagdududahan ka tungkol sa isang termino o kung paano ito nag-aapply sa iyong sitwasyon, magtanong kaagad sa Ruth Health support sa chat. Mas mabuting humingi ng tanong kaysa ipagpaliban ang desisyon dahil sa kalituhan.
Kailangan ng Emergency Contraception?
Makakuha ng discreet delivery sa buong Pilipinas kasama ang doctor review.